Aaron Swartz: Kaybettiğimiz Dahi, Ödemediğimiz Borç
14 yaşında RSS'i yazan, Reddit'i kuran, bilginin özgürlüğü için savaşan ve 26 yaşında aramızdan ayrılan Aaron Swartz'ın hikayesi — ve ona olan borcumuz.
Bazı insanlar zamanlarının çok ötesinde doğar. Aaron Swartz onlardan biriydi. Ve belki de tam olarak bu yüzden, bu dünya onu taşıyamadı.
11 Ocak 2013'te, 26 yaşındaki Aaron Swartz Brooklyn'deki dairesinde kendi hayatına son verdi. Arkasında tamamlanmamış bir devrim, milyonlarca satır kod ve "ya olsaydı?" sorusuyla baş başa kalan bir nesil bıraktı.
14 Yaşında Dünyayı Değiştirmek
Çoğumuz 14 yaşında ne yapıyorduk? Aaron, RSS 1.0 spesifikasyonunu yazıyordu.
Evet, şu an haber sitelerinde, podcast uygulamalarında, blog okuyucularında kullandığımız RSS. Bir çocuğun eseri.
Ama bu sadece başlangıçtı.
"Bilgi güçtür. Ama tüm güç gibi, onu elinde tutmak isteyenler var. Dünyanın tüm bilimsel ve kültürel mirası, giderek artan bir şekilde dijitalleştiriliyor ve birkaç özel şirket tarafından kilitli tutuluyor."
— Aaron Swartz, Guerilla Open Access Manifesto
Bir Dahinin Kronolojisi
- 2000 (14 yaş): RSS 1.0 spesifikasyonunu yazar
- 2001: Creative Commons'ın teknik mimarisini tasarlar
- 2005: Reddit'i kurar (19 yaşında)
- 2006: Reddit, Condé Nast'a satılır
- 2008: Watchdog.net'i başlatır — hükümet şeffaflığı için
- 2010: Demand Progress'i kurar — SOPA/PIPA'ya karşı
- 2011: JSTOR olayı — hayatını değiştirecek an
Her satır kod, özgür bir internet hayalinin parçasıydı.
JSTOR: Kırılma Noktası
MIT kampüsünde bir dolaba gizlenmiş bir dizüstü bilgisayar. Milyonlarca akademik makale. Ve bir federal dava.
Aaron, JSTOR'dan 4.8 milyon akademik makale indirdi. Bu makaleler — çoğu kamu fonlarıyla finanse edilmiş araştırmaların ürünleri — paywallerin arkasında kilitliydi. Aaron onları özgürleştirmek istedi.
JSTOR davayı düşürdü. Ama federal savcılar pes etmedi.
35 yıl hapis. 1 milyon dolar ceza.
Bir bilgisayar dosyası indirdiği için.
Karşılaştırma yapalım: ABD'de ortalama cinayet cezası 15 yıl.
Sistem Bir Çocuğu Ezdi
Dava süreci Aaron'u tüketti. Depresyonla mücadele ediyordu zaten. Mali kaynakları eridi. Arkadaşları onun giderek içine kapandığını gördü.
Federal savcı Carmen Ortiz, kariyerini bu davayı "kazanmak" üzerine kurmuştu. Bir örnek oluşturmak istiyordu: "İnternette de kurallar var ve biz onları uygularız."
Aaron'un avukatları uzlaşma teklif etti. Reddedildi.
"Aaron'un 'suçu' kütüphaneden çok fazla kitap almaktı."
— Lawrence Lessig
11 Ocak 2013
O sabah, Aaron'un kız arkadaşı onu bulamadı.
26 yıl. Bu kadar.
Ölümünden Sonra Ne Değişti?
Aaron'un ölümü sessiz kalmadı:
- Aaron's Law: Bilgisayar suçları yasasını (CFAA) reforme etmeye yönelik yasa tasarısı
- Open Access Hareketi: Akademik makalelere ücretsiz erişim talebi güçlendi
- SecureDrop: Aaron'un başlattığı anonim ihbar platformu, şu an New York Times ve The Guardian tarafından kullanılıyor
Ama yeterli mi? Hayır.
CFAA hâlâ aynı. Akademik makaleler hâlâ paywallerin arkasında. Ve her gün, bir yerlerde, bir genç bilginin özgürlüğü için savaşırken aynı sistemle karşı karşıya kalıyor.
Ona Olan Borcumuz
Aaron, bir şey istedi bizden:
"Paylaşın. Besleyin. Özgür bilgiyi savunun. Çünkü bilgi, insanlığın ortak mirasıdır."
Bunu nasıl ödeyebiliriz?
- Öğrendiğimizi paylaşalım. Blog yazalım, açık kaynak projelere katkıda bulunalım.
- Paywallere karşı duralım. Sci-Hub'ı destekleyelim, açık erişimi savunalım.
- Genç dahileri koruyalım. Sistem onları ezmeden önce yanlarında olalım.
- Hikayesini anlatalım. Çünkü unutulan kahramanlar, kaybedilen savaşlardır.
Son Söz
Aaron Swartz 26 yıl yaşadı. Bu sürede, çoğumuzun bir ömürde başaramayacağı kadar çok şey yaptı.
Ama asıl trajedi bu değil.
Asıl trajedi, onun 30'larında, 40'larında, 50'lerinde neler başarabileceğini asla bilemeyecek olmamız.
Bir sistem, bir dahiyi yok etti. Ve biz hâlâ o sistemin içindeyiz.
Aaron'u hatırlamak yetmez. Onun bıraktığı yerden devam etmek gerek.
"İnternetin kendi çocuğu" — belgesel önerisi: The Internet's Own Boy
Aaron Swartz (1986-2013)